San Agustin i Isnos – archeologiczna mekka w kolumbijskich Andach

San Agustin i Isnos – archeologiczna mekka w kolumbijskich Andach

San Agustin i Isnos – archeologiczna mekka w kolumbijskich Andach

Na samym południu departamentu Huila wyrastają góry Masywu Kolumbijskiego (Macizo Colombiano), gdzie źródła mają największe rzeki Kolumbii: Magdalena, Cauca i Putumayo oraz wyrasta Centralna i Wschodnia Kordyliera Andów.

W tym niezwykłym górzystym miejscu znajduje się jedno z ciekawszych miejsc w Kolumbii – Park Archeologiczny San Agustin i Isnos, największa prekolumbijska nekropolia w całej Ameryce Południowej.

kamienny grobowiec z figurami

Parque Arqueológico Nacional San Agustin e Isnos

Założony w 1931 r. Park Archeologiczny San Agustín, został uzany jako pomnik narodowy w 1993 r. Dwa lata później został wpisany na listę zabytków kulturowego dziedzictwa świata UNESCO.

Na 116 ha znajdują się trzy oddalone od siebie miejsca archeologiczne: San Agustín oraz w San José de Isnos – Alto de los Ídolos i Alto de las Piedras. Pieczę nad parkiem sprawuje Kolumbijski Instytut Archeologii i Historii (ICANH).

Oprócz tego, dostępnych do zwiedzania jest kilka mniejszych punktów archeologicznych na terenach prywatnych. Ile miejsc jeszcze nie odkryto – tego nie wiadomo.

Przyjmuje się, że geograficzne regiony San Agustín i Isnos w Huila oraz Tierradentro w Cauca zostały opuszczone przez ludy autochtoniczne przed połową XIV w, jeszcze przed dotarciem konkwistadorów do brzegów Ameryki.

Ponownie odkryte w XVIII i XIX wieku grobowce zostały splądrowane i w dużej części zniszczone w poszukiwaniu skarbów. Erozja, trzęsienia ziemi i ingerencja człowieka dodatkowo spowodowały przemieszczenia kamiennych płyt, ale nie zniszczyły pierwotnej architektury grobowej.

kamienny grobowiec z figurami pod zadaszeniem zrobionym z bambusa

San Agustin

Park San Agustín w San Agustín to główne stanowisko archeologiczne. Znajduje się tu muzeum oraz park archeologiczny na świeżym powietrzu. Składa się z kilku części, które zwiedza się podczas kilkugodzinnego spaceru: Mesita A, Mesita B, Mesita C, Fuente de Lavapatas, Alto de Lavapatas i Bosque de la Estatuas.

Aby zrozumieć znaczenie oglądanych zabytków, koniecznie polecam zatrudnienie przewodnika – w przeciwnym razie jest to oglądanie rzeźb i dziur w ziemi.

Wejście do parku rozpoczyna się od zakupienia tzw. paszportu, który daje możliwość zwiedzenia San Agustin, Alto de los Idolos i Alto de Las Piedras w ciągu 2 dni.

Jeżeli jesteś zainteresowany przewodnikiem, który przybliży ci nie tylko oficjalną wersję ICANH, ale co na temat zabytków mają do powiedzenia różne etnie, to skontaktuj się ze mną przez formularz.

Polecona osoba mówi tylko po hiszpańsku, ale jest jednym z najbardziej wartościowych przewodników w San Agustín. Dobrze rozumie kosmologię rdzennych społeczności i na dodatek zmierzy ci twoją energię :-).

mężczyzna z kobietą i pies stoją na trawie

Mesita A

Mesita A to ośrodek grobowy, w którym znajduje się kilka posągów, sztucznych kopców i kapliczek, a także grobowce z boczną komorą, w której umieszczono wyprawę zmarłego.

Dwa największe kopce grobowe z okresu klasycznego regionalnego kolumbijskiego, o wysokości 4 metrów i średnicy 30 metrów.

rzeźba ptaka, który w dziobie trzyma węża

Mesita B i Mesita C

W Mesita B i C znajduje się więcej grobowców i posągów, którym warto przyjrzeć się z bliska.

kamienny posąg podobny do indianina ze zdjęcia obok

Fuente de Lavapatas

Wyrzeźbione w poziomej skale Fuente de Lavapatas to ceremonialne miejsce, przez które przepływa woda strumienia.

Fantastyczne płaskorzeźby wyrzeźbione w korycie przedstawiają figury ludzi oraz zwierząt. Zaskakuje ogrom i rozmach tego miejsca, które najprawdopodobniej było wykorzystywane do ceremonii i rytuałów.

 

nad kamienistym wyrzeźbionym podłożem wznosi się most z bambusa i dach chorniący podłoże

Z Fuente de Lavapatas czeka wspinaczka do Alto de Lavapatas. Po drodze można zatrzymać się w jednym z domów i napić świeżo wyciśniętego soku z trzciny cukrowej, koniecznie z sokiem z limonki!

Chłopiec wyciska sok z trzciny cukrowej na tradycyjnym przyrządzie

Alto de Lavapatas

W Alto de Lavapatas odkryto kopiec grobowy, któremu towarzyszyło pięć posągów.

Te można dziś oglądać na szczycie wzgórza, z którego rozciąga się wyjątkowy widok na górzysty region Masywu Kolumbijskiego.

wysoka rzeźba

Bosque de la Estatuas

Na 800 m ścieżce w plenerze znajduje się ekspozycja 39 rzeźb kultury augustyniańskiej zatopionych w lesie. Las Posągów to kolekcja rzeźb, które wcześniej były porozrzucane po domach, ulicach i placach gminy San Agustín i stanowiły część codziennego życia mieszkańców. 

dwóch mężczyzn i pies idą ścieżką wśró lasu

San José de Isnos

Aby dostać się do gminy San José de Isnos, trzeba opuścić San Agustin, przekroczyć rzekę Magdalenę oraz ponownie wspiąć się na górę.

Alto de los Idolos znajduje się tuż przed gminą po lewej stronie, a Alto de las Piedras po przejechaniu Isnos po prawej stronie. Droga do obydwu miejsc ma nieutwardzoną powierzchnię.

zielona górska dolina, w oddali grobowca pod zadaszeniem

Alto de los Ídolos

Alto de los Idolos to siedem kopców grobowych położonych na wzgórzu. Po Mesitas jest to miejsce o największej gęstości grobowców i rzeźb w regionie. Znajdują się tam duże kamienne sarkofagi, ozdobione wyszukanymi wzorami i obrazami.

Różne zoomorficzne figury kamienne sugerują wymianę między starożytnymi mieszkańcami Alto de Magdalena (górnego brzegu rzeki Magdalena), a osadnikami z innych regionów, prawdopodobnie z obszarów selwy Amazońskiej.

grobowiec z kamienną przykrywą w postaci krokodyla

Alto de las Piedras

Przestrzenie grobowe w Alto de las Piedras charakteryzują się głębokością grobów i konserwacją oryginalnego malarstwa na płytach.

Jedną z największych atrakcji jest enigmatyczny posąg znany jako El Doble Yo.

Ludzka postać z długimi kłami, która na barku i głowie nosi mniejszą postać o cechach ludzkich i zwierzęcych.

Najpopularniejsza interpretacja posągu to ta opracowana przez psychoanalizę, czyli teoria „id, ego i superego”.

Inne miejsca archeologiczne w San Augustín

W okolicach San Agustín i Isnos jest wiele archeologicznych miejsc. Rzeźby można spotkać nawet na placach głównych gmin.

Te większe i bardziej znaczące opisuję poniżej.

Jeśli starczy czasu i możliwości dodatkowo można zwiedzić te: Pradera Quinchana, La Pradera Quebradillas, Los Petroglifos de El Jabón, Chinas (La Florida) i El Rosario.

El Tablón

W Tablón znajduje się pięć posągów, które odkryto w trzech podziemnych grobowcach. Wśród posągów wyróżnia się ta o wysokość ponad 2 metrów. Obok znajduje się muzeum.

Po Tablón kontunuuje się spacer drogą w dół do La Chaquira.

 

dolina w górach a w środku zadaszona konstrukcja z rzeźbami

La Chaquira

La Chaquira to jedno z najbardziej charakterystycznych miejsc w San Agustín.

Grupa skał wulkanicznych z ludzkimi rzeźbami i zwierzętami jest częścią kanionu rzeki Magdalena, która przepływa 200 metrów niżej.

Wyróżniają się trzy postacie wyrzeźbione z tego samego bloku, z rękami uniesionymi w postawie adoracji.

Nam tym razem się nie udało – schody do La Chaquiry obecnie grożą zawaleniem i są w restauracji.

mężczyzna z psem stoi na ścieżce a za nim zakaz przejścia

La Pelota / El Purutal

Największą atrakcją tego stanowiska archeologicznego są rzeźby, które nadal zachowują oryginalne kolory (biały, czerwony, czarny i żółty), którymi były pomalowane przez kulturę sanagustyniańską.

Struktury El Purutal, wydobyte w 1984 roku, zostały znalezione w ich pierwotnym miejscu, co nadaje temu miejscu szczególną wartość.

Grobowiec został odkryty na prywatnej posiadłości. 

rzeźba z kłami strzeże kamiennego grobowca
San Agustin i Isnos – archeologiczna mekka w kolumbijskich Andach

San Agustin i Isnos – archeologiczna mekka w kolumbijskich Andach

San Agustin i Isnos – archeologiczna mekka w kolumbijskich AndachNa samym południu departamentu Huila wyrastają góry Masywu Kolumbijskiego (Macizo Colombiano), gdzie źródła mają największe rzeki Kolumbii: Magdalena, Cauca i Putumayo oraz wyrasta Centralna i Wschodnia...

Atrakcje Pejzażu Tradycyjnej Kultury Kawowej, zabytku UNESCO

Atrakcje Pejzażu Tradycyjnej Kultury Kawowej, zabytku UNESCO

Atrakcje Pejzażu Tradycyjnej Kultury Kawowej, zabytku UNESCOPodróż do Kolumbii jest kompletna, jeśli odwiedzi się Eje Cafetero. Miejsce, które jest w stanie rozbudzić i pobudzić wyobraźnię niejednego kawosza. Departamenty Quindío, Risaralda, Caldas oraz północna część...

Turystyczne atrakcje Bogoty w jeden dzień

Turystyczne atrakcje Bogoty w jeden dzień

turystyczne atrakcje Bogoty w jeden dzieńBogota to zwykle pierwszy przystanek dla przylatujących do Kolumbii. Wiele osób zatrzymuje się tutaj na jeden dzień, aby w pośpiechu zwiedzić stolicę, zanim wyruszy na wielodniową przygodę po kraju. Co warte jest zwiedzenia w...

WYBIERZ ETAP

przewodnik o Kolumbii w kieszeni spodni mężczyzny
kolorowe kwiaty zawieszone na białej ścianie domu przy ulicy
uśmiechnięta kobieta zbiera owoce kawy
kamienna rzeźba przedstawiająca ptaka z parku san augustin
roześmiani kibice kolumbijscy w narodowych barwach

Atrakcje Pejzażu Tradycyjnej Kultury Kawowej, zabytku UNESCO

Atrakcje Pejzażu Tradycyjnej Kultury Kawowej, zabytku UNESCO

Atrakcje Pejzażu Tradycyjnej Kultury Kawowej, zabytku UNESCO

Podróż do Kolumbii jest kompletna, jeśli odwiedzi się Eje Cafetero. Miejsce, które jest w stanie rozbudzić i pobudzić wyobraźnię niejednego kawosza.

Departamenty Quindío, Risaralda, Caldas oraz północna część Valle del Cauca mają tak długą tradycję w uprawie aromatycznej i delikatnej kawy arabiki, że w 2011 r. zostały wpisane na listę Dziedzictwa Kulturowego UNESCO. Coffee Cultural Landscape of Colombia – Pejzaż Tradycyjnej Kultury Kawowej.

Wzgórza Andów na trzech Kordylierach porośnięte są krzewami Coffea arabica. To, co wyróżnia ten konkretny region to długoletnia tradycja uprawy kawy mająca początek w połowie XIX w.

Co zwiedzić i czego doświadczyć w regionie kawowym? Zapraszam do wyjątkowego przewodnika po zielonej i górzystej krainie, gdzie kawowce rosną w symbiozie z bananowcami.

Jeep Willy´s pośrodku kawowej finki

Doświadcz Coffee Tour

Ręczny młynek do oddzielania skórki owocu kawy od ziarna

Na Coffee Tour poznasz proces od ziarna kawy do filiżanki aromatycznego napoju.

Jak rośnie kawa, jak wyglądają jej zbiory, proces mycia, suszenia, łuskania, prażenia oraz oczywiście same przygotowanie napoju.

Trzy najmniejsze kawowe departamenty Kolumbii, które tworzą tzw. Eje Cafetero (oś kawowa), a zwłaszcza Quindío, przodują w ilości oferowanych wycieczek.

Coffee Tour są organizowane przez wiele miejsc i na każdą kieszeń. Tutaj wymienię jedynie te najbardziej popularne lub warte zwiedzenia.

Hacienda Venecia (Manizales, Caldas)

Hacienda Venecia to przepiękna hacjenda o wiekowej kawowej tradycji. To jedna z najlepszych i kompleksowych opcji w regionie. W hacjendzie można zarezerwować nocleg, nauczyć się o kawie i kakao. Poznać od podstaw kunszt baristy oraz dowiedzieć się jak powstaje rum z trzciny cukrowej.

Café La Divisa de Don Juan (Pereira, Risaralda)

Posiadłość Café La Divisa de Don Juan to jedna z najlepszych opcji poznania procesu kawy w departamencie Risaralda, niedaleko głównego miasta Pereira. 

Finca el Ocaso (Salento, Quindío)

Bliskość Finca el Ocaso do Salento sprawia, że jest to jedno z chętniej odwiedzanych miejsc w Quindío. Uroku miejsca dodają budowle wykonane w tradycyjnej architekturze oraz ładny ogród.

Dom wybudowany w tradycyjnym kolonialnym stylu

Zachwyć się architekturą kolonialnych miast

Pejzaż tradycyjnej kultury kawowej to nie tylko plantacje kawy ale również urocze miasteczka, którym udało się zachować nienaruszoną magię epoki kolonialnej. Domy i hacjendy z kolorowymi balkonami ozdobione są wielobarwnymi kwiatami, które kwitną przez cały rok. Położone w dolinach i na stokach Centralnej Kordyliery Andów. 

Najbardziej charakterystyczne i kolorowe miasteczka, do których warto zajrzeć to:

Filandia, Pijao «Slow city» i Salento w Quindío,
Aguadas i Salamina w Caldas,
Santuario w Risaralda
El Cairo w Valle del Cauca.

Główny plac miasta z palmami i kolonialną zabudową

Trekking do najwyższych palm świata

Aby odetchnąć czystym, górzystym powietrzem i przy okazji wzmocnić kondycję organizmu, najlepiej wybrać się na trekking do dolin, w których rośnie najwyższa palma świata.

Palma woskowa Quindío (Ceroxylon quindiuense) to jednoliścienna roślina pochodząca z górzystych lasów andyjskich Parku Narodowego Los Nevados w Kolumbii. Może sięgać nawet 70 metrów wysokości. Jest jednym z symbolów narodowych państwa kolumbijskiego.

 

Górzyste stoki z wysoką palmą

W Kolumbii największe skupiska palmy woskowej można oglądać w kilku miejscach. Najbardziej znane z nich to:

 

Valle de Cocora

(Salento, Quindío)

Najsłynniejsza dolina palmowa w kraju, gdzie ściągają rzesze turystów.

Aby dobrze ją zwiedzić należy przygotować na trekking przynajmniej kilka godzin.

Jedną z opcii zwiedzania jest przejażdżka konna.

Valle de la Samaria

(Salamina, Caldas)

Dolina leśna w Caldas, w której rośnie palma woskowa.

Las nie jest tak popularny jak Cocora. Dzięki temu jest mniej zatłoczona i panuje tam większy spokój. Warto rozważyć jeśli tłum turystów nie jest ci na rękę.

Tochecito 

(Toche, Tolima)

Tochecito to prawdziwe sanktuarium palmy woskowej. Aż 80% jej światowej populacji rośnie właśnie tu w departamencie Tolima, niedaleko granicy z Quindío.

Dotrzeć można tutaj z Salento na wycieczce rowerowej.

Zabaw się w parkach tematycznych

Region Tradycyjnej Kultury Kawowej w Kolumbii tętni życiem i atrakcjami. Doświadczyć kawową tradycję, zrozumieć życie i pracę rolników oraz przy okazji zabawić się – to opcje oferowane przez parki tematyczne.

Parque del Café

Parque del Café (Park Kawy) w Montenegro (Quindío) to jeden z najstarszych parków tematycznych regionu. Oferta atrakcji jest tak duża, że park oferuje różne paszporty na wejście. Minimalny czas rekomendowany to jeden dzień.

Wśród atrakcji znajdziemy: kolejki górskie, atrakcje wodne, gokarty dla dorosłych i lunapark dla najmłodszych. Muzeum kawy, show kulturalnej tradycji kawowej, przejażdżki konne i wiele innych.

W parku warto wybrać się na spacer wyznaczonymi ścieżkami i poodbserwować naturę (różne odmiany kawy, las bambusowy, tropikalna roślinność i kwiaty).

Jeep Willy´s załadowany rzeczami

Panaca

Panaca to drugi gigantyczny park tematyczny w Quindío (Quimbaya) gdzie można spędzić spokojnie jeden dzień lub dłużej.

Panaca specjalizuje się w udomowionych zwierzętach (tj. konie, bydło, świnie, ptactwo, strusie oraz psy i koty). W ofercie są interaktywne pokazy przez naukę i zabawę, co sprawia, że jest to fantastyczne miejsce do spędzenia z dziećmi. Szczególnie polecam obejrzeć ciekawą farmę, gdzie jedwabniki produkują jedwab.

Panaca specjalizuje się również w sportach ekstremalnych oferując np. przelot tyrolką (canopy) nad bambusami, kawą i bananowcami.

Mężczyzna lecący na tyrolce ponad koronami bambusowego lasu
Dwie kobiety i dwóch mężczyzn na arenie rozmawiają
Kilku ludzi próbuje przeciągnąć byka

Recuca

Park Recuca (Calarcá, Quindío) to idylliczna podróż w tradycję kultury kawowej. Nawet jeśli skorzystaliście wcześniej z Coffee Tour, to warto wpaść do Recuca.

Tu poznasz od podszewki życie i pracę tradycyjnych zbieraczy kawy i chapoleras. Park posiada na widoku wiele tradycyjnych przedmiotów wykorzystywanych do produkcji kawy.

Na obiad można zamówić tradycyjne fasolowe bitute lub wegetariańskie.

Kobieta ubrana w tradycyjny strój klęczy przy drzewku kawy
Kobieta zbiera kawę wśród drzew kawy
Kolorowe kolonialne domy z uprawą kawy w tle

Parque los Arrieros

 Parque los Arrieros to tematyczny park poświęcony życiu arrieros – tragarzy. 

Zawód arriero ma długą i poważaną historię w Kolumbii. W regionie kawowym ich umiejętności szczególnie były pomocne na wąskich, górzystych dróżkach, aby przetransportować ciężkie worki z kawą od rolnika do punktu zbiorczego w miejscowości. Ich nieodłacznym towarzyszem pracy jest muł.

W parku organizowane są różne artystyczne pokazy oraz aktywności związane z życiem tragarzy. Można zapoznać się także z procesem pozyskania paneli z trzciny cukrowej.

Ogród botaniczny

Jardín Botánico (ogród botaniczny) w Armeni jest warty wycieczki, która odbywa się wraz z przewodnikiem.

Bogaty w tropikalne i endemiczne rośliny ogród to wspaniały spacer pod baldachimem tropikalnych drzew.

Ogród w Armenii jest znany ze swojej motylarnii, której szklarnia wybudowana jest w kształcie ogromnego motyla.

Liście helikonii

Wspinaczka do lodowca wulkanu

Najlepsze kawy rosną na wulkanicznej ziemi. Zatem do hodowli kawy potrzebne jest sąsiedztwo… wulkanów.

Parque Los Nevados to narodowy park w regionie, który w opiece ma kilka aktywnych wulkanów. Najsłynniejsze z nich to: Nevado del Ruiz, Nevado del Tolima, Nevado de Santa Isabel i stratowulkan Nevado el Cisne.

Ze względu na aktywność sejsmiczną zawsze należy sprawdzać, które szlaki są otwarte. Wejście tylko z autoryzowanym przewodnikiem i ubezpieczeniem. Najlepsze i pewniejsze możliwości wejścia są na wulkan Santa Isabel.

San Agustin i Isnos – archeologiczna mekka w kolumbijskich Andach

San Agustin i Isnos – archeologiczna mekka w kolumbijskich Andach

San Agustin i Isnos – archeologiczna mekka w kolumbijskich AndachNa samym południu departamentu Huila wyrastają góry Masywu Kolumbijskiego (Macizo Colombiano), gdzie źródła mają największe rzeki Kolumbii: Magdalena, Cauca i Putumayo oraz wyrasta Centralna i Wschodnia...

Atrakcje Pejzażu Tradycyjnej Kultury Kawowej, zabytku UNESCO

Atrakcje Pejzażu Tradycyjnej Kultury Kawowej, zabytku UNESCO

Atrakcje Pejzażu Tradycyjnej Kultury Kawowej, zabytku UNESCOPodróż do Kolumbii jest kompletna, jeśli odwiedzi się Eje Cafetero. Miejsce, które jest w stanie rozbudzić i pobudzić wyobraźnię niejednego kawosza. Departamenty Quindío, Risaralda, Caldas oraz północna część...

Turystyczne atrakcje Bogoty w jeden dzień

Turystyczne atrakcje Bogoty w jeden dzień

turystyczne atrakcje Bogoty w jeden dzieńBogota to zwykle pierwszy przystanek dla przylatujących do Kolumbii. Wiele osób zatrzymuje się tutaj na jeden dzień, aby w pośpiechu zwiedzić stolicę, zanim wyruszy na wielodniową przygodę po kraju. Co warte jest zwiedzenia w...

Odkryj Kolumbię

przewodnik o Kolumbii w kieszeni spodni mężczyzny
kolorowe kwiaty zawieszone na białej ścianie domu przy ulicy
uśmiechnięta kobieta zbiera owoce kawy
kamienna rzeźba przedstawiająca ptaka z parku san augustin
roześmiani kibice kolumbijscy w narodowych barwach